Citaat van de dag

Aangezien er geen apart bewustzijn is om dat-wat-is te kennen,
is dat-wat-is het bewustzijn zelf.
Ik ben Dat.

Shri Ramana Maharshi

Uit "Sprekende stilte"
Leven en leer van Sri Ramana Maharshi
door Han van den Boogaard.

Leven in het Hier en Nu

Is er iets anders dan het hier en nu? Elke keer als ik iets hoor of lees over leven in het hier en nu vraag ik me af: "Is er ooit iets anders dan het hier en nu?" Hoe kun je ooit niet in het hier en nu leven? Dat is helemaal niet mogelijk.

Zelfs als je nu allerlei gedachten hebt over een vermeend verleden of je zorgen maakt over een vermeende toekomst dan ben je nog altijd hier en is het nog altijd nu. Het is een rechtstreekse ervaring van gedachten die zich hier en nu voordoen.

Dus wat is de zin van alle methodes om je in het hier en nu te brengen? In het gunstigste geval realiseer je je dat je altijd al hier en nu bent. Dat er niks maar dan ook niks is wat je uit het hier en nu kan halen.

Dus wat je ook doet, hoe je het ook doet je bent altijd al de springlevende ervaring van Hier en Nu Zijn!

Paradox

Laatst werd ik aangesproken door een lezer van mijn blog. Zij schreef onder anderen dat zij niet zo houdt van statements.

Persoonlijk ben ik het helemaal met haar eens. Ik houd zelf ook niet zo van statements. Een statement, een bewering is wat mij betreft niet meer dan een gedachte, een idee of concept. En geen enkele gedachte of bewering is absoluut waar. Het is maar net waar het denken op dat moment de meeste voorkeur aan geeft. En het denken is altijd gekoppeld aan een persoonlijke agenda. Verder zijn er natuurlijk op relatief niveau afspraken gemaakt over wat we met elkaar als "waar" ervaren.

Wat mij opviel is dat de uitspraak "ik houd niet zo van statements" als zodanig ook een statement is. Het is een uitspraak die zichzelf tegenspreekt en dus een paradox.

In de Advaita Vedanta wordt veelvuldig gebruik gemaakt van paradoxen. Als je op zoek bent naar de absolute Waarheid dan kan het niet anders dat je nog al eens tegen tegenstrijdigheden aanloopt.

Het denken is in zichzelf al een tegenstrijdig, dualistisch gegeven. Het beweegt zich van hier naar daar, in een denkbeeldige tijd en ruimte, en kan niet anders dan dat wat Heel is verdelen. Dat is de functie van het denken. Voor woorden geldt hetzelfde.

Daar waar het hier om gaat, kan dus nooit middels woorden en het denken uitgelegd dan wel begrepen worden. Hooguit kunnen ze leiden tot een allesbevrijdend Inzicht waarin het denken stopt en de Waarheid voorbij de woorden begrepen wordt.

Elke discussie over dit onderwerp is dan ook gedoemd te mislukken. Omdat alles wat je erover zegt niet werkelijk klopt.

Zelfrealisatie gaat over het ontdekken van je ware natuur, de absolute Waarheid. Zelfrealisatie gaat over dat wat, zonder twijfel, zonder tegenstellingen, absoluut waar is. Het gaat over de ontdekking van jouw conceptloze Zelf, ook wel Bewustzijn genoemd.

En ondanks dat geen enkel concept, geen enkele bewering op de Waarheid van toepassing is, zijn er alleen woorden als gereedschap om je, in het gunstigste geval, tot de rand van de Waarheid te brengen. Eenmaal over die rand rest en rust niks anders dan oneindige vrijheid en grenzeloos bestaan van waaruit de hele manifestatie oprijst en weer in terugkeert.

De grootste paradox in het hele zoekproces is dan ook dat we ons Zelf nooit zullen kennen. Wat we uiteindelijk zijn kunnen we niet kennen. Daarom duurt de zoektocht vaak ook zo lang. Het denken blijft maar zoeken en zoeken naar iets wat het nooit zal vinden en nooit zal begrijpen. En toch moet het veelal zoeken om dit Zelf, dit niet-iets te vinden.

Als laatste een uitspraak van een bekende Nederlandse Advaita leraar Jan van Delden.
"Ik weet niks, maar dat weet ik wel verdomd zeker".

Vingerwijzingen naar de maan

Al vele eeuwen wordt er op verschillende manieren gesproken en geschreven over verlichting of zelfrealisatie. Verschillende stromingen en tradities brachten verschillende leraren, meesters en methodes voort. (En andersom natuurlijk.)

Grote, inmiddels overleden, meesters als Boeddha, Jezus, Nisargadatta Maharaj, Ramana Maharshi, Osho, en vele anderen, hebben allemaal hun eigen manier gehad om hun boodschap door te geven. Ook nu worden er door hedendaagse leraren verschillende woorden en methodes gebruikt om hun boodschap te verspreiden.

Wat al deze woorden gemeen hebben is dat ze bedoeld zijn als de zogeheten "vingerwijzingen naar de maan".

In essentie wijzen ze allemaal naar hetzelfde. Of er nu veel of weinig woorden gebruikt worden, wel of geen methodes aangeprijsd worden, de essentie van al deze leringen is non-dualistisch.

Een bekende, van oorsprong oosterse stroming is de Advaita Vedanta. Letterlijk betekent dit niet-twee. Het is een non-dualistische beschouwing en visie op de aard van het leven en wat zich daarin schijnbaar voordoet. Maar non-dualiteit is natuurlijk in geen enkel concept te vatten. Het wordt niet-twee genoemd in plaats van één want tegenover één zou je weer wat anders kunnen zetten.

Jij als op zichzelf staand persoon, de vermeende doener, diegene die alle ervaringen claimt, bestaat niet werkelijk. Die "jij" die jij denkt te zijn is een illusie, niet meer dan een gedachte. Feitelijk is die "jij" niet meer dan een biologische lichamelijke contractie ontstaan als gevolg van projectie, spiegeling en identificatie van het Zelf in en aan een vermeende buitenwereld. En deze illusie, die vermeende jij dus, bedekt of versluiert jouw ware aard.

Door je aandacht grotendeels te richten op alle bewegingen die zich voordoen in en als dit Zelf (eenheid in ontelbare vormen), zie je dit Zelf makkelijk over het hoofd. Eenheid, open ruimte, bron, helderheid, verlichting, zien, kennendheid, waarheid, Liefde, God, dat wat al dat ervaren van al die bewegingen mogelijk maakt, zijn allemaal woorden die gebruikt worden om te verwijzen naar dat Zelf, "Dat" wat jij werkelijk bent.

Jij (als persoon) bent en blijft slechts een denkbeeldige verschijning (beweging) in deze bron en kan als zodanig nooit op welke manier dan ook dit geheel omvatten. Verlichting of zelfrealisatie is voor jou dus ook niet te bereiken door wat dan ook toe te voegen of te veranderen aan jezelf.

"Jij" als bron bent al het geheel én alles wat zich daarin voordoet. "Jij" bent al dit conceptloze Zelf.

Zelfrealisatie is niks anders dan de springlevende onmiddellijke (zonder voorwaarden) ervaring van hier-nu zijn. En dat is altijd al het geval voor iedereen. Of je het nu weet of niet. Het is Zien (en dat heeft niks met je ogen te maken) dat het leven, inclusief jou en mij, zich helemaal vanzelf, moeiteloos en spontaan ontvouwt zonder dat je daar iets aan kunt en hoeft te doen.

En om terug te komen op de verschillende methodes, leraren en meesters. Zij wijzen allemaal naar "dat". En dat doen zij allemaal op hun geheel eigen wijze. Ik kan me zo voorstellen dat ook de tijdgeest hier een belangrijke rol in speelt.

De ene leraar spreekt je meer aan dan de ander. Net zoals de ene, of juist geen, methode je meer aanspreekt dan de andere. Soms ben je voorbij welke methode of leraar dan ook. En soms ook niet. De realisatie laat zich niet voorspellen en kun je niet afdwingen. Ook zonder überhaupt ooit van dit onderwerp gehoord te hebben kun je, bij een bezoek aan de slager, tijdens het drinken van een biertje of een wandeling in het park ineens het licht zien.

Elke verschijningsvorm heeft zijn eigen weg te gaan.

Voor sommigen is het gelijk duidelijk en anderen doen er jaren over voor het werkelijke Inzicht gerealiseerd wordt. En ook na de realisatie gaat iedere verschijning gewoon verder op zijn of haar eigen weg. Met dien verstande dat het dan klaar en helder is dat het niet meer en minder is dan dat: een denkbeeldige verschijning op een denkbeeldige weg.

Het is niet te voorspellen wat er gebeurt als je "Het" eenmaal ziet. De één zal er nooit een woord (meer) over zeggen en gaat gewoon verder met zijn of haar leven. Getuige ook de bekende Zen uitspraak: "Voor verlichting hout hakken en water dragen en na verlichting hout hakken en water dragen". De ander schreeuwt het daarentegen bijna van de daken om toch maar uiting te geven aan "dat". En alle vormen daar tussen in. Soms is de beker zo vol dat hij overstroomt. Het wil gezegd worden, het wil gedeeld worden. Hoe dat zich voordoet is niet aan jou. Niemand beslist welk dansje hij of zij doet. Er is weten dat het er niet toe doet. Dat er geen voorwaarden zijn en geen juiste manier.

Dus je kunt je blindstaren op de wijzende vinger, hem er zelfs afbijten, maar dan mis je waar het werkelijk om gaat. De vinger en de woorden zijn op zich niet interessant. Woorden zijn nooit de waarheid. De waarheid dat ben Jij.

Juweeltje van Scott Kiloby

Vanmorgen kreeg ik onderstaand citaat in mijn mailbox. Ik plaats hem nu op mijn weblog omdat ik het zo'n juweeltje vind.

 Elke gedachte die je doet geloven dat je ergens in de toekomst vervulling zult vinden, zet je op het verkeerde been.
Scott Kiloby

Helemaal waar deze uitspraak.

Enige tijd geleden heb ik "Liefdes stille transformatie", het einde van je spirituele zoektocht, van Scott Kiloby gelezen. Ik vond het een prachtig boek. Smullen wat mij betreft. Ik heb inmiddels erg veel boeken gelezen met betrekking tot het onderwerp zelfrealisatie. Het is eigenlijk bijzonder (grappig) hoeveel woorden er gewijd worden aan "dat wat niet verwoord kan worden".
Af en toe komt er echt een juweeltje voorbij. En dit was er één. Een aanrader dus.

En voor wie nog niet bekend is met de inspiratie mails van Erik van Zuydam, wil ik deze ook aanraden. Drie maal per week verstuurt Inzicht-Nu kosteloos prikkelende spreuken van hedendaagse leraren op het gebied van bewustwording via je e-mail. Je kunt je op ieder moment eenvoudig weer afmelden.

Ik vind het altijd weer leuk om te ervaren dat de betreffende spreuk vaak precies aansluit bij het moment.

Ontwaken in de droom

Ik heb al een tijd niet meer het idee, of de ervaring, dat ik door twee ogen naar buiten kijk. Er is zien, dat is waar. Maar dat is geen zien van hier naar daar, of van binnen naar buiten. In dat zien word ik als body/mind systeem ook gezien. Sinds ik mijn zelf niet meer kan lokaliseren als een vast punt of gegeven ergens in de ruimte, is er ook de directe ervaring dat alles zich in mij en als mij afspeelt.

Ik wist dit weliswaar al erg lang maar meer als een theorie dan een levende ervaring. Ik herinner me wel dat ik vroeger als kind op de fiets zat, van school naar huis fietste, en dacht: "Al die andere mensen op de fiets, die bestaan helemaal niet, dat ben ik allemaal zelf. Want er kan niet meer dan één zijn".

Ik vond het leven maar wonderlijk en verbaasde me over de veelheid aan vormen die schijnbaar aanwezig waren. Ik dacht vaak: "Ik weet zeker dat mijn leven een droom is. Ik hoef alleen nog maar even maar wakker te worden".

Ik had als kind ook wel lucide dromen. Dat zijn dromen waarin je weet dat je droomt. Ook in de droom zei ik dan tegen mezelf: "Dit is slechts een droom. Als je nu hier rustig gaat zitten of liggen, dan word je vanzelf wakker".
En dat werkte altijd. Ik werd dan gelijk wakker uit de droom.

Tsja, zo simpel ligt het wat mij betreft niet met betrekking tot de dagdroom. Dat lijkt toch behoorlijk echt allemaal. En even gaan zitten of liggen is helaas zelden tot nooit voldoende om er instant wakker van te worden.

Leo Hartong, de schrijver van "Ontwaken in de droom", zegt het volgende:

Doorzien dat de wereld van afzonderlijke objecten en individuen een illusie is, zou je lucide leven kunnen noemen. Het gaat hier dan ook niet over jouw persoonlijke ontwaken uit de droom. Wat zou een veronderstelde doener kunnen doen om een niet-doener te worden? Welke gedachte zou de denker voorbij het denken kunnen brengen? Hoe zou een illusie zichzelf kunnen doorzien?

Leo verwoordt hier heel mooi dat het ego niet bij machte is om zichzelf buitenspel te zetten.
Dat is vechten tegen de bierkaai. En hoe meer moeite we gaan doen om dit middels welke methode dan ook te bereiken, des te steviger komt het ego juist in het zadel te zitten.

En toch, ondanks dat bij veel mensen dit een wel bekend gegeven is, duurt het vaak nog lang om dit echt te begrijpen. En dat is logisch want voor de doener, of juist de illusie van de doener, is het vrijwel onmogelijk zichzelf te doorzien.

En dus volgen we nog een groep, doen we nog een meditatie en gaan we naar een nog betere satsangleraar. En voor dit laatste kun je tegenwoordig te kust en te keur. De satsang gevers schieten als paddenstoelen uit de grond. De één na de ander heeft blijkbaar het licht gezien, dus take your pick. Je weet maar nooit, wie weet kom je er tijdens het bijwonen van zo'n satsang wel achter dat er nooit iemand is en zal zijn die zou kunnen ontwaken.

Je wordt wakker in de droom. Je realiseert je dat het een droom is. En vervolgens droom je vrolijk verder!

Niemand hier....niemand daar

"Niemand hier" en "Niemand daar", zijn titels van twee van Tony Parsons's boeken. De boeken bevatten dialogen over "Dat wat niet verwoord kan worden".

Tony Parsons is een olijke Engelsman die met veel humor en pretoogjes zijn simpele en radicale boodschap brengt. Ik heb hem een paar maal mogen ontmoeten. In Amsterdam, tijdens twee verschillende satsang weekenden en tijdens een 5-daagse retraite ergens in Brabant.

Tony schijnt zelf, lang geleden, tijdens een wandeling door het park een verbazingwekkende en onomkeerbare bevrijding te hebben doorgemaakt.

Veel mensen die deze boodschap horen of lezen haken gelijk af. Wie wil nou horen dat hij of zij eigenlijk niet bestaat. Voor mij was het daarentegen bijna een instant thuiskomen, om dat woord maar eens te gebruiken. (Laat mijn man dit maar niet lezen want hij heeft een hekel aan dit woord.) Maar het bevestigde voor mij exact wat ik eigenlijk altijd al dacht en wist.

Al die jaren, hard werken in groepen en therapie, wat een tijd- en geldverspilling eigenlijk. Maar goed, het hield me van de straat. Of beter gezegd, het haalde me uit huis.

En natuurlijk had het ook niet anders kunnen of hoeven zijn. Want wie bepaalt er nou eigenlijk zelf wat hij of zij wel of niet doet?

Ik kan me een bepaalde gelegenheid nog herinneren, zo'n 10 jaar geleden, waarbij iemand aan mij vroeg: "What is it you want, what are you looking for?"
Ik antwoordde: "Just a sense of self. I am looking for a sense of self".
Hij reageerde toen met de woorden: "Aahh, you just wait, you just watch and wait".

Ik kan je wel vertellen dat ik dat destijds een erg frustrerend antwoord vond. En nog steeds eigenlijk. Als ik er aan terug denk, vraag ik me af waarom hij niet gewoon zei: There is no self. The only true self is no self. At least no separate self. There is only One, no-thing, appearing as everything. And you are That. So you just dance and sing or whatever it is you want to do, but just stop looking!".

Maar dat zei hij niet en daar zal hij ongetwijfeld zijn redenen voor hebben gehad. Of niet natuurlijk, dat kan ook.

Een vriendin vroeg me naar aanleiding van deze kwestie of ik dat op dat moment wel had willen of kunnen horen. En mijn antwoord was iets dergelijks als: "Ja, natuurlijk, dan was het gelijk klaar geweest!"

Maar het heeft natuurlijk geen enkele zin om daar nu wat voor gedachten of ideeën dan ook over te hebben. It's no use crying over spilled milk or so called lost time for that matter.

Niemand hier, niemand daar wil zeggen dat wij als op zichzelf staand persoon niet bestaan. Hoewel we in de dagelijkse realiteit voornamelijk (dis)functioneren van uit onze persoonlijkheid of ego zijn deze nergens te vinden als vast gegeven in tijd en ruimte. (Daarbuiten natuurlijk helemaal niet.)

En dat is interessant, want als dat waar is: Wie en waar is dan die vermeende persoon, die "ik", die zich alle gedachten, gevoelens, emoties, ervaringen en ook het lichaam toe-eigent?

"Who is in?", is een bekende Zen koan die duidelijk en snel door alle lagen van onze persoonlijkheid heen kan breken. Als het pellen van een ui kan je door alles te benoemen van wie of wat jij denkt te zijn, ontdekken dat er in het centrum, in essentie, niks en niemand te vinden is.

Neti Neti, een beroemde uitspraak uit de Upanishads dat "Niet dit... Niet dat" betekent, sluit hier mooi op aan. Als je ziet wat je allemaal niet bent, wat blijft er dan nog over?

Tat Tvam Asi!
You are That!
Jij bent Dat!